Νόμος για παραλίες: Οι 7 σημαντικότερες αλλαγές

1. Ηλεκτρονική Διαδικασία Δημοπρασιών

Από το 2024, οι δημοπρασίες για την παραχώρηση τμημάτων αιγιαλού και παραλίας θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά από την Κτηματική Υπηρεσία μέσω μιας διαφανούς ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Αυτή η κίνηση στοχεύει στην αύξηση της διαφάνειας και στην αποφυγή παρεμβάσεων.

2. Καθιέρωση «Απάτητων Παραλιών»

Ορίζονται οι αιγιαλοί και παραλίες υψηλής προστασίας, γνωστές ως «απάτητες παραλίες», σε περιοχές Natura, όπου θα απαγορεύεται η παραχώρηση και η τοποθέτηση ομπρελών και ξαπλωστρών, προστατεύοντας το φυσικό περιβάλλον.

3. Αυστηρότεροι Κανόνες Διαχείρισης

Για τις παραλίες που θα δίνονται σε εκμετάλλευση, ορίζονται συγκεκριμένα όρια για να εξασφαλίζεται η εύρυθμη διέλευση των πολιτών και η ύπαρξη επαρκών ανοιχτών χώρων. Πιο αναλυτικά, απαιτείται να παραμένει ελεύθερο το μισό τουλάχιστον εμβαδόν της παραλίας, ενώ το μέγεθος κάθε μίσθωσης δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 500 τετραγωνικά μέτρα. Όσον αφορά τα ομπρελοκαθίσματα, αυτά επιτρέπεται να καταλαμβάνουν έως 60% της εκμισθωμένης περιοχής ή 30% σε παραλίες εντός περιοχών Natura που δεν έχουν χαρακτηριστεί ως απάτητες. Ανάμεσα στις παραχωρήσεις πρέπει να υπάρχει απόσταση τουλάχιστον 6 μέτρων (3 μέτρα από κάθε πλευρά ή 4 μέτρα για επιχειρήσεις σε εφαπτόμενα κτίρια), ενώ τα ομπρελοκαθίσματα πρέπει να βρίσκονται τουλάχιστον 4 μέτρα μακριά από την άκρη της θάλασσας. Δεν είναι επιτρεπτή η παραχώρηση αιγιαλού και παραλίας εφόσον το μήκος ή το πλάτος τους είναι λιγότερο από 4 μέτρα ή αν το συνολικό εμβαδόν του αιγιαλού είναι κάτω από 150 τετραγωνικά μέτρα.

4. Αυστηρές Υποχρεώσεις για Μισθωτές

Οι παραχωρησιούχοι θα υπόκεινται σε εννέα συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όπως η διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης, η καθαριότητα της παραλίας και η προστασία του οικοσυστήματος.

Συγκεκριμένα ορίζονται εννέα απαραίτητες υποχρεώσεις μέσω του νέου νόμου, οι οποίες θα ενσωματωθούν επίσης στη συμφωνία παραχώρησης. Ειδικότερα, οι υποχρεούνται να:

α) Εγγυάται την ανεμπόδιστη, ελεύθερη και ασφαλή πρόσβαση του κοινού σε αιγιαλό και παραλία. 

β) Εξασφαλίζει τη δυνατότητα χρήσης του αιγιαλού και της παραλίας από άτομα με αναπηρία σύμφωνα με Υπουργική Απόφαση, εγκαθιστώντας ειδικές διαδρομές για την πρόσβασή τους, εάν δεν υπάρχουν ήδη από τον Δήμο. 

γ) Περιορίζει την τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών, θαλάσσιων μέσων αναψυχής και άλλων κινητών αντικειμένων σε ποσοστό 60% της εκμισθωμένης έκτασης ή 30% σε περιοχές Natura, διατηρώντας μια ελεύθερη ζώνη τέσσερα μέτρα από την ακτογραμμή. 

δ) Διασφαλίζει την καθαριότητα του εκμισθωμένου τμήματος αιγιαλού και παραλίας καθημερινά. 

ε) Τοποθετεί πινακίδα σε εμφανές σημείο που παρέχει στο κοινό ηλεκτρονική πρόσβαση στα στοιχεία της παραχώρησης, όπως συντεταγμένες, αριθμό απόφασης, δικαιώματα και υποχρεώσεις. 

στ) Προσθέτει κινητά αντικείμενα για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. 

ζ) Φροντίζει για την προστασία της ισορροπίας του οικοσυστήματος και της δομής της ακτής. 

η) Επιστρέφει τον χώρο στην αρχική κατάσταση μετά τη λήξη της παραχώρησης και αφαιρεί όλα τα κινητά αντικείμενα σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης. 

θ) Εξασφαλίζει την ύπαρξη ναυαγοσώστη, εκτός αν αυτή η υποχρέωση καλύπτεται ήδη από τη δημοτική αρχή.

5. Κατοχύρωση του Ρόλου των Πολιτών

Μέσω μιας ψηφιακής εφαρμογής, οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται για τις παραχωρήσεις και να υποβάλλουν καταγγελίες για παρατυπίες, ενισχύοντας τον έλεγχο και τη διαφάνεια.

6. Αξιοποίηση Νέων Τεχνολογιών

Η χρήση drones και δορυφόρων θα βοηθήσει στην αποτελεσματικότερη παρακολούθηση και έλεγχο των παραλιών, ενώ θα ενισχυθεί ο ελεγκτικός μηχανισμός με τη συμμετοχή διαφόρων αρχών.

7. Αυστηρότερες Ποινές για Παραβάσεις

Οι ποινές για παραβάσεις κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, περιλαμβάνοντας πρόστιμα, σφράγιση επιχειρήσεων και αποκλεισμό από διαδικασίες παραχώρησης, ενισχύοντας την τήρηση των κανόνων και την προστασία των παραλιών.

Αν έχει γίνει υπέρβαση της παραχώρησης οι ποινές ξεκινούν από πρόστιμα και κλιμακώνονται σε απαγόρευση συμμετοχής σε δημοπρασίες καθώς και αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης. Με τις αλλαγές που επήλθαν στη Βουλή το πλαίσιο αυστηροποιείται περαιτέρω καθώς οι πιο σοβαρές κυρώσεις (αποκλεισμός από νέες παραχωρήσεις και αναστολή λειτουργίας) επιβάλλονται όταν η υπέρβαση είναι μεγαλύτερη από το 30% της παραχώρησης (αντί για 50 % που προβλεπόταν αρχικά).